गुढीपाडवा(Gudi Padwa) हा महाराष्ट्रातील हिंदू नववर्षाची सुरुवात दर्शवणारा एक रंगतदार आणि अर्थपूर्ण सण आहे. हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो आणि नव्या सुरुवातीचे, समृद्धीचे व सकारात्मकतेचे प्रतीक मानला जातो. या सणामुळे कुटुंबे एकत्र येतात आणि घरांमध्ये रंग, भक्तीभाव आणि उत्सवी आनंदाचे वातावरण निर्माण होते.
2026 मध्ये गुढीपाडवा गुरुवार, 19 मार्च रोजी साजरा केला जाणार आहे. हा सण चैत्र शुद्ध प्रतिपदा या दिवशी येतो आणि याच दिवशी पराभव नाम संवत्सर (2026-27) या नववर्षाची सुरुवात होते.
प्रतिपदा तिथी सुरू: 19 मार्च रोजी सकाळी 06:52 वाजता
सर्वोत्तम पूजा वेळ: सूर्योदयानंतर गुढी उभारणे शुभ मानले जाते. साधारणपणे सकाळी 07:00 ते 10:30 या वेळेत गुढी उभारल्यास घरात सकारात्मक ऊर्जा येते, अशी श्रद्धा आहे.
या सणातील सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे गुढी. गुढी तयार करताना बांबूच्या काठीवर चमकदार रेशमी कापड (बहुधा साडीचा तुकडा) बांधला जातो. त्यासोबत कडुलिंबाची पाने, गाठी (साखरेच्या गाठी) यांची माळ लावली जाते आणि वरती उलटा तांब्याचा किंवा चांदीचा लोटा ठेवून गुढी सजवली जाते.
गुढी घराच्या प्रवेशद्वाराजवळ, बाल्कनीत किंवा खिडकीत बाहेरच्या बाजूला उभारली जाते. अशी श्रद्धा आहे की गुढी उभारल्याने घरात सुदैव, यश आणि संरक्षण मिळते. परिसरात उभारलेल्या रंगीबेरंगी गुढ्या सणाचे आनंदी आणि उत्साहपूर्ण वातावरण निर्माण करतात.
“गुढी” या शब्दाचा अर्थ सजवलेला ध्वज किंवा पताका असा होतो, तर “पाडवा” म्हणजे चंद्र महिन्याचा पहिला दिवस. त्यामुळे गुढीपाडवा हा नववर्षाच्या प्रारंभाचा सण असून विजय, यश आणि आनंदाचे प्रतीक मानला जातो.
हा सण आपल्याला हे शिकवतो की येणारे वर्ष जीवनात आव्हाने आणि संधी दोन्ही घेऊन येते. त्यामुळे नव्या वर्षाचे स्वागत धैर्य, आशावाद आणि सकारात्मकतेने करावे.
