महावितरणचे ग्राहकांना ‘स्मार्ट’ सहकार्याचे आवाहन
नागपूर(Nagpur), दि. 30 एप्रिल 2026: दिवसेंदिवस वाढणाऱ्या कडाक्याच्या उन्हामुळे राज्याच्या वीज मागणीत विक्रमी वाढ झाली आहे. या वाढत्या मागणीमुळे वीज वितरण यंत्रणेवर प्रचंड ताण येत असून, तांत्रिक बिघाडामुळे वीज पुरवठा विस्कळीत होण्याचे प्रमाण वाढले आहे. या पार्श्वभूमीवर, महावितरणने ग्राहकांना विजेचा वापर केवळ गरजेनुसार करण्याचे आणि यंत्रणेवरील ताण कमी करण्यासाठी सहकार्य करण्याचे कळकळीचे आवाहन केले आहे. या मोहिमेत सहभागी होऊन ग्राहक आपले वीज बिल 30 टक्क्यांपर्यंत कमी करू शकतात.
घरगुती ग्राहकांसाठी बचतीचा मंत्र: घरामध्ये विजेची बचत करणे आता अधिक सोपे झाले आहे. दिवसा नैसर्गिक प्रकाश आणि हवेचा जास्तीत जास्त वापर करावा जेणेकरून दिवे आणि एसीची गरज भासणार नाही. घरातील साध्या बल्बऐवजी स्लिम ट्यूबलाईट किंवा एलईडीचा वापर करावा. खोलीबाहेर पडताना दिवे आणि पंखे तत्काळ बंद करण्याची सवय लावावी. स्वयंपाकघरात प्रेशर कुकरचा वापर केल्यास गॅससोबतच विजेचीही बचत होते. कपडे वाळवण्यासाठी इलेक्ट्रिक ड्रायरऐवजी सूर्यप्रकाशाचा वापर करावा. तसेच, पाण्याचे गिझर सलग वापरल्यास वारंवार पाणी गरम करण्यासाठी लागणारी वीज वाचते.
व्यावसायिक आणि औद्योगिक क्षेत्रासाठी उपाय: व्यावसायिक संस्थांनी अवाजवी प्रकाशयोजना टाळून केवळ आवश्यक तेवढेच दिवे सुरू ठेवावेत. निऑन साईन बोर्डऐवजी पेंट केलेले बोर्ड वापरावेत. हॉटेल आणि लॉजमध्ये गरम पाण्यासाठी सौर ऊर्जेचा वापर करावा. दुकाने आणि शोरूम्स मध्ये आवश्यक तेवढाच विज वापर केल्यास ग्रीडवरील ताण मोठ्या प्रमाणात कमी होऊ शकतो. उद्योगांनी मोठ्या मोटर्स सुरू करताना एकाच वेळी न करता टप्प्याटप्प्याने कराव्यात आणि वीज वापराचे नियोजन करावे.
शेतीमध्ये तांत्रिक अचूकता: शेतकरी बांधवांनी त्यांच्या मोटार पंपला ‘शंट कॅपेसिटर्स’ बसवल्यास पंपाचे आयुष्य वाढते आणि वीज वापर कमी होतो. पाईपलाईनमध्ये पीव्हीसी पाईप्सचा वापर करावा आणि वळणे (Bends) कमी ठेवावीत, जेणेकरून पाण्याचा उपसा सुरळीत होईल. पंपाचे नियमित ऑइलिंग आणि ग्रीसिंग करावे. तसेच, सौर पंपांचा वापर करून ग्रिडवरील अवलंबित्व कमी करावे.
सुरक्षा आणि खबरदारीचे नियम: वीज बचतीसोबतच जीवन सुरक्षा अत्यंत महत्त्वाची आहे. घराबाहेर काम करताना नेहमी विद्युत तारांच्या स्थानाची खात्री करावी. मुलांना विजेच्या खांबांपासून दूर ठेवावे. जर वीज पुरवठा खंडित झाला, तर पुन्हा वीज आल्यावर लगेच एसी किंवा वॉटर हीटर सुरू करू नका; किमान ३० मिनिटांनंतर ते सुरू करावेत जेणेकरून ओव्हरलोड टाळता येईल. वादळ किंवा पावसामुळे तारा तुटल्यास त्यांना स्पर्श न करता तत्काळ महावितरणला कळवावे.
अपघातात घ्यायची काळजी: जर अपघातामुळे विजेची तार गाडीवर पडली, तर गाडीतून उतरू नका. आगीचा धोका असल्यास दोन्ही पाय जोडून बाहेर उडी मारा आणि पाय जमिनीवरून न उचलता (Shuffle) दूर जा. कोणत्याही व्यक्तीला शॉक लागल्यास त्या व्यक्तीला स्पर्श न करता लाकडी वस्तूने दूर करावे आणि तातडीने वैद्यकीय मदत घ्यावी.
2026 च्या नवीन राष्ट्रीय वीज धोरणानुसार, ग्राहकांनी सकाळी 6 ते 9 आणि संध्याकाळी 5 ते 8 या ‘पीक अवर्स’मध्ये जड उपकरणांचा वापर टाळल्यास वीज वितरण अधिक सुलभ होईल. ही बचत केवळ पैशांची नसून, ती सुरक्षित आणि शाश्वत भविष्यासाठी केलेली गुंतवणूक आहे. प्रत्येक नागरिकाने ‘सक्रिय ग्राहक’ बनून या मोहिमेत सहभागी व्हावे, असे आवाहन महावितरणतर्फे करण्यात आले आहे.
